مقایسه PaaS و Serverless

مدل‌های ابری به عنوان سرویس، مانند پلتفرم به‌عنوان سرویس (PaaS) و توابع به‌عنوان سرویس (FaaS) که اغلب تحت عنوان Serverless Computing (رایانش بدون سرور) شناخته می‌شوند، مدیریت زیرساخت‌های پشتیبان را ساده میکند و به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهند تا بدون دغدغه‌ی تخصیص و مدیریت سرورها، بر روی ساخت و دیپلوی برنامه‌ها تمرکز کنند. هر یک از این گزینه‌ها بسته به نیازها و کاربردهای خاص کسب‌وکار، مزایای متمایزی ارائه می‌دهند.

به‌عنوان مثال، یک توسعه‌دهنده که بر روی یک برنامه وب جدید کار می‌کند، ممکن است نیاز داشته باشد که برنامه احراز هویت کاربران را انجام دهد، داده‌های کاربران را ذخیره کند و پرداخت‌ها را پردازش نماید. در ابتدا، توسعه‌دهنده برای سهولت استفاده و کاهش بار مدیریت سرورها، استفاده از یک پلتفرم کاملاً مدیریت‌شده را در نظر می‌گیرد.

با این حال، برنامه تنها به‌صورت مقطعی اقدام به انجام وظایفی مانند پردازش پرداخت‌ها یا ارسال اعلان‌های ایمیلی می‌کند. برای این نوع وظایف، رویکرد Serverless ممکن است کارآمدتر و مقرون‌به‌صرفه‌تر باشد، زیرا هزینه تنها بر اساس منابع محاسباتی استفاده‌شده محاسبه می‌شود.
توسعه‌دهنده باید بین سهولت استفاده‌ی PaaS و مقیاس‌پذیری و مقرون‌به‌صرفه بودن Serverless یکی را انتخاب کند.

در این مطلب، به بررسی شباهت‌ها و تفاوت‌های بین PaaS و رایانش Serverless خواهیم پرداخت و عواملی را که هنگام تصمیم‌گیری برای انتخاب هر یک باید مد نظر قرار داد، مورد بحث قرار می‌دهیم.

آنچه در این مقاله میخوانیم

• PaaS چیست؟
• serverless چیست؟
• تفاوت‌های کلیدی بین معماری‌های PaaS و Serverless
• چه زمانی PaaS و چه زمانی Serverless را انتخاب کنیم؟
• لیارا: هاست ابری مدیریت شده به سادگی serverless
• سوالات متدوال

PaaS چیست؟

در PaaS ، یک ارائه دهنده فضای ابری، سخت افزار و نرم‌افزاری که معمولا برای توسعه نرم‌افزار مورد نیاز هست را در بستر اینترنت در اختیار کاربران قرار می‌دهد. در مدل‌های PaaS، ارائه دهنده خدمات ابری زیرساخت‌های اساسی مثل مجازی سازی، سرورها، سیستم عامل‌ها، دیتابیس و شبکه را مدیریت میکند، بنابراین کاربران میتوانند تمام تمرکز خود را بر دیپلوی و مدیریت اپلیکیشن های خود بگذارند.

هنگام بررسی یک راهکار PaaS، ساختار قیمت‌گذاری ارائه شده توسط ارائه‌دهندگان ابری بزرگ ممکن است پیچیده بنظر برسد. درحالی که بین جایگزین‌های Google App Engine یا Microsoft Azure App Service، لیارا گزینه جذابی است.

قیمت‌گذاری شفاف و قابل پیش‌بینی لیارا، همراه با پلن‌های متنوع و امکان پرداخت بر اساس میزان مصرف ساعتی و تجربه کاربری ساده و دوست‌داشتنی برای توسعه‌دهندگان، می‌تواند یک راهکار PaaS ساده‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر برای هر نوع پروژه‌ای فراهم کند.

با هاست ابری لیارا، قابلیت‌های serverless را در PaaS تجربه کنید.
✅ قیمت گذاری شفاف ✅ پلن‌های متنوع ✅ پرداخت ساعتی
خرید هاست ابری

serverless چیست؟

Serverless architecture، یا به اختصار“serverless”، یک مدل اجرای رایانش ابری است که در آن ارائه دهنده خدمات ابری به صورت پویا تخصیص و تامین سرورها و منابع را مدیریت میکند. در معماری serverless، توسعه‌دهندگان بر ساخت و دیپلوی کد اپلیکیشن خود تمرکز دارند، این درحالیست که ارائه دهنده خدمات ابری زیرساخت‌های پایه را هندل کرده و منابع را به صورت خودکار متناسب با نیاز مقیاس‌بندی می‌کند.

تفاوت های کلیدی بین معماری های PaaS و Serverless

درحالیکه دومدل PaaS و Serverless با هدف مدیریت زیرساخت انتزاعی طراحی شده‌اند، تفاوت‌های کلیدی در معماری پایه و عملکرد آن‌ها وجود دارد.

درک این تفاوت‌ها ، میتواند به شما کمک کند تا هنگام انتخاب بین این دو رویکرد برای اپلیکیشن خود، تصمیمی آگاهانه‌تر بگیرید.

Serverless	PaaS	مدل / ویژگی
به صورت خودکار و براساس حجم بار ورودی، منابع را افزایش یا کاهش می‌دهد. کاربران نیازی به فراهم‌سازی و مدیریت هیچ منبع محاسباتی ندارند.	امکان مقیاس‌دهی خودکار فراهم میشود، ولی کاربر میبایست تنظیمات و حدهای مشخص شده‌ی مقیاس‌بندی را مدیریت کند. همچنین مسئولیت تخصیص و مدیریت منابع محاسباتی لازم بر عهده کاربر است.	مقیاس بندی
هزینه براساس مصرف واقعی منابع مانند زمان مصرف CPU، حافظه، و ترافیک شبکه محاسبه می‌شود. کاربران فقط برای منابع استفاده شده توسط اپلیکیشن خود هزینه پرداخت میکنند، این موضوع برای برنامه‌هایی با الگوهای مصرف متغیر یا پراکنده، مقرون‌به‌صرفه‌تر است.	هزینه براساس ترکیبی از عوامل مانند تعداد سرورها، CPU، حافظه و فضای ذخیره‌سازی مورد استفاده محاسبه می‌شود. کاربران برای منابع تخصیص یافته شده هزینه پرداخت میکنند، حتی اگر به طور کاملا از آنها استفاده نشود.	ساختار قیمت‌گذاری
بر اجرای کد اپلیکیشن تمرکز دارد و تاکید کمتری بر چرخه کامل توسعه و استقرار دارد. کاربران کد اپلیکیشن خود را بسته‌بندی کرده و روی پلتفرم Serverless بارگذاری می‌کنند و این پلتفرم اجرای کد، مقیاس‌دهی و مدیریت زیرساخت‌های پایه را بر عهده می‌گیرد.	مجموعه جامعی از ابزارها و خدمات را برای توسعه، تست، دیپلوی و مدیریت اپلیکیشن ارائه می‌دهد. کاربران دسترسی بیشتری بر فرایند توسعه و دیپلوی دارند.	توسعه و دیپلوی

چه زمانی PaaS و چه زمانی Serverless را انتخاب کنیم؟

هنگام انتخاب بین PaaS و Serverless، عواملی مانند پیچیدگی اپلیکیشن، الگوی مصرف و نیازهای توسعه را در نظر بگیرید.
PaaS برای اپلیکیشن‌های پیچیده با میزان استفاده پایدار، کنترل و ابزارهای بیشتری ارائه می‌دهد.
در حالی که Serverless برای وظایف رویدادمحور با مصرف متغیر، گزینه‌ای ساده‌تر است. درک این عوامل به انتخاب معماری مناسب برای اپلیکیشن شما کمک می‌کند.

۱. پیچیدگی اپلیکیشن

میزان پیچیدگی و نیازهای طراحی معماری اپلیکیشن خود را مشخص کنید. برای مثال، یک استارتاپ که در حال توسعه یک اپلیکیشن پایش سلامت و تناسب اندام است، به ذخیره‌سازی داده‌های فعالیت کاربران، یکپارچه‌سازی با دستگاه‌های قابل پشتیبانی و ارائه برنامه‌های تمرینی شخصی‌سازی‌شده نیاز دارد.
PaaS فرایند استقرار و مقیاس‌دهی را ساده می‌کند و به تیم امکان می‌دهد تا تمرکز خود را روی بهبود قابلیت‌های اپلیکیشن و تعامل با کاربران بگذارند.

در مقابل، یک اپلیکیشن وب ساده با قابلیت‌های مشخص و مرزهای تعریف‌شده، ممکن است بیشتر با رویکرد رویدادمحور (event-driven) سازگار باشد (Event-Driven معماری‌ای است که در آن اجرای برنامه‌ها بر اساس وقوع رویدادها انجام می‌شود و اجزای سیستم به‌صورت غیرهمزمان به این رویدادها واکنش نشان می‌دهند).

۲. ماهیت پردازش اپلیکیشن

تعیین کنید که آیا اپلیکیشن شما به پردازش stateful نیاز دارد یا پردازش stateless. اپلیکشن‌های stateful مانند سبدهای خرید تجارت الکترونیک، پروفایل‌های کاربر و ابزارهای همکاری real-time، داده‌ها یا اطلاعات نشست پایداری را حفظ می‌کنند که باید در چندین درخواست یا تراکنش نگهداری شود.

این اپلیکیشن‌ها به زیرساخت و مدیریت داده پیچیده‌تری نیاز دارند تا صحت و دسترسی‌پذیری وضعیت ذخیره‌شده تضمین شود.

از سوی دیگر، اپلیکیشن‌های stateless مانند دروازه‌های API و ارائه محتوای استاتیک، هر درخواست را به‌طور مستقل پردازش می‌کنند و نیازی به ذخیره یا بازیابی داده‌های دائمی ندارند.
این اپلیکیشن‌ها می‌توانند راحت‌تر مقیاس‌بندی و توزیع شوند، زیرا نیازی به مدیریت وضعیت در همان سطح ندارند.

۳. عملکرد و تاخیر (Performance and Latency)

نیازمندی‌های عملکرد و حساسیت به تأخیر اپلیکیشن خود را مشخص کنید. برای مثال، یک پلتفرم معاملات لحظه‌ای یا یک بازی چندنفره نیازمند قابلیت‌های PaaS برای پردازش با عملکرد بالا و تأخیر بسیار کم است تا تجربه کاربری مطلوبی ارائه دهد.

از سوی دیگر، اپلیکیشن‌هایی با نیازمندی‌های سختگیرانه کمتر در زمینه عملکرد و تأخیر، مانند پردازش‌های دسته‌ای (Batch Processing) یا وظایف پردازش داده غیرهمزمان، می‌توانند از مقیاس‌پذیری و تأمین خودکار منابع در محیط serverless بهره بیشتری ببرند.

۴. هزینه و مقیاس پذیری

الگوهای مصرف و نیازهای مقیاس‌دهی مورد انتظار اپلیکیشن خود را تحلیل کنید. اگر اپلیکیشن شما الگوهای مصرف پیش‌بینی‌پذیر و ثابت دارد، PaaS می‌تواند از نظر هزینه به‌صرفه‌تر باشد، زیرا می‌توانید تخصیص منابع را بهینه کنید و احتمالاً با استفاده از نمونه‌های رزرو شده یا تخفیف‌های استفاده متعهدانه به قیمت بهتری دست یابید.

اگر اپلیکیشن شما الگوهای مصرف بسیار متغیر یا نوسانی دارد، serverless می‌تواند گزینه بهتری باشد، زیرا منابع را به‌صورت خودکار بر اساس تقاضا مقیاس‌دهی می‌کند و شما تنها برای منابعی که واقعاً استفاده می‌کنید هزینه پرداخت می‌کنید.

تفاوت PaaS با VPS و سرور اختصاصی چیست؟
مقایسه PaaS با VPS و سرور اختصاصی

لیارا: هاست ابری مدیریت شده به سادگی serverless

لیارا به‌صورت مستقیم سرویس Serverless ارائه نمی‌دهد؛ یکی از سرویس‌های لیارا که رفتاری مشابه با Serverless دارد، سرویس پلتفرم ابری یا PaaS است. تجربه میزبانی ابری‌ آن به قدری ساده، سریع و قدرتمند است که بسیاری از مزایای Serverless را برای توسعه‌دهنده‌ها فراهم می‌کند. لیارا با پشتیبانی کامل از Docker، استقرار برنامه در کمتر از چند دقیقه، ابزارهای یکپارچه مثل دیتابیس‌های مدیریت‌شده، ذخیره‌سازی ابری و مدیریت دامنه و CLI ساده، امکان راه‌اندازی و توسعه سریع برنامه‌ها را بدون دغدغه مدیریت سرورها به شما می‌دهد.

در عمل، با لیارا می‌توانید روی توسعه کد و خود اپلیکیشن تمرکز کنید، بدون آن‌که نیاز به تنظیمات پیچیده زیرساخت داشته باشید؛ گزارش‌های مصرف منابع مثل CPU و RAM، مانیتورینگ زنده، تغییر پلن ساده و پرداخت بر اساس مصرف واقعی باعث شده تجربه توسعه و دیلپوی تا حد زیادی به راحتی Serverless باشد، اما با کنترل بیشتر و امکانات کامل PaaS.

سوالات متدوال

۱. PaaS چیست و چه تفاوتی با Serverless دارد؟

PaaS یک محیط ابری مدیریت‌شده است که ابزارهای لازم برای توسعه، تست و دیپلوی اپلیکیشن‌ها را فراهم می‌کند و کاربر مسئول مدیریت برخی منابع است. Serverless بر اجرای کد تمرکز دارد و زیرساخت و مقیاس‌دهی خودکار توسط ارائه‌دهنده خدمات، مدیریت می‌شود.

۲. چه زمانی بهتر است از PaaS استفاده کنیم و چه زمانی Serverless؟

• اگر اپلیکیشن پیچیده با الگوی مصرف پایدار دارید و نیاز به کنترل بیشتر بر منابع و ابزارهای توسعه دارید، PaaS گزینه مناسبی است.
• اگر اپلیکیشن رویدادمحور با مصرف متغیر دارید و می‌خواهید هزینه صرفاً بر اساس منابع مصرفی باشد، Serverless مناسب‌تر است.

۳. هزینه استفاده از PaaS و Serverless چگونه محاسبه می‌شود؟

• در PaaS، هزینه بر اساس منابع تخصیص‌یافته (CPU، RAM، Storage و تعداد سرورها) محاسبه می‌شود.
• در Serverless، هزینه بر اساس میزان واقعی مصرف منابع توسط اپلیکیشن محاسبه می‌شود و برای مصرف متغیر مقرون‌به‌صرفه است.

۴. آیا با استفاده از PaaS می‌توان مقیاس دهی خودکار داشت؟

بله، اکثر پلتفرم‌های PaaS امکان مقیاس‌دهی خودکار دارند، اما کاربر باید تنظیمات و آستانه‌های مقیاس‌دهی را مدیریت کند، در حالی که در Serverless این مقیاس‌دهی کاملاً خودکار است.

۵. لیارا چه امکاناتی برای توسعه دهندگان فراهم می‌کند؟

لیارا با سرویس PaaS خود، ابزارهایی مانند دیتابیس مدیریت‌شده، ذخیره‌سازی ابری، پشتیبانی از Docker، مدیریت دامنه و CLI ساده ارائه می‌دهد و تجربه‌ای مشابه Serverless با کنترل کامل PaaS فراهم می‌کند. همچنین قیمت‌گذاری شفاف و پرداخت بر اساس مصرف واقعی دارد.

۶. اپلیکیشن من stateful است یا stateless، کدام مدل بهتر است؟

• اپلیکیشن‌های stateful (مثلاً سبد خرید، پروفایل کاربران) معمولاً به PaaS نیاز دارند تا داده‌ها و وضعیت ذخیره‌شده مدیریت شود.
• اپلیکیشن‌های stateless (مثلاً API Gateway یا ارائه محتوای ایستا) با Serverless راحت‌تر و مقیاس‌پذیرتر اجرا می‌شوند.