آنچه در این مقاله میخوانید
کدام دستیاران هوش مصنوعی میتوانند جایگزین Claude شوند؟
۱۸ بهمن ۱۴۰۴
همزمان با اینکه شرکت ها با ادامهی شتاب در یکپارچه سازی ابزارهای هوش مصنوعی، دستیاران هوش مصنوعی نیز از ابزارهای آزمایشی به اجزای حیاتی توسعه و عملیات مدرن تبدیل شدهاند. از خودکارسازی مستندسازی گرفته تا تسریع تولید کد و سادهسازی پشتیبانی، هماکنون دستیاران هوش مصنوعی در سراسر فناوری سازمان جای گرفتهاند و به تیمها کمک میکنند با حفظ کیفیت و امنیت، سریعتر حرکت کنند.
گزارشهای GitHub نشان داده است که توسعه دهندگان هنگام استفاده از کدنویسی همراه با هوش مصنوعی، وظایف خود را ۵۵٪ سریعتر تکمیل کردهاند؛ این امر نشان دهندهی بهره وری قابل سنجش است که این ابزارها در مقیاس سازمانی ارائه میدهند.
در ادامه، ۱۰ جایگزین قدرتمند Claude در سال ۲۰۲۶ را از نظر قابلیتهای فنی و کاربردهای سازمانی بررسی میکنیم.
آنچه در ادامه میخوانیم:
- Claude چیست؟
- چرا سازمانها از دستیارهای هوش مصنوعی استفاده میکنند؟
- ۱۰ جایگزین برتر Claude کدامند؟
Claude چیست؟

Claude که توسط شرکت Anthropic توسعه داده شده است، یک دستیار نسل جدید است که برای کاربردهای سازمانی طراحی شده؛ محیطهایی که در آنها زمینه (Context)، ایمنی، یکپارچهسازی و مقیاسپذیری، اهمیت حیاتی دارند. Claude بهجای اینکه صرفا یک ربات مکالمهای باشد، بهعنوان یک پلتفرم هوش مصنوعی مشارکتی عمل میکند که قادر است با اسناد بلند کار کند، با کد و فایلها تعامل داشته باشد، با ابزارهای خارجی یکپارچه شود و از جریانهای کاری پیچیده در حوزههای مهندسی، تحقیق و کسب و کار پشتیبانی کند.
تحولات مدلهای Claude
شرکت Anthropic چندین خانواده مدل و قابلیت جدید برای گسترش توانمندیهای Claude معرفی کرده است:
- مدل Claude 3.5 Sonnet: تواناییهای پیشرفته در استدلال، قابلیتهای بینایی قوی (شامل تفسیر نمودارها و گرافها) و پنجره متنی ۲۰۰,۰۰۰ توکنی، به این معنا که میتواند گزارشها یا دادههای بزرگ را در یک مرحله پردازش کند.
- سری Claude 4 (شامل Opus 4 و Sonnet 4): توانایی تفکر گسترده با استفاده از ابزارها (سوئیچ بین استدلال داخلی و ابزارهای خارجی مانند جستجوی وب)، همراه با حافظه بهبود یافته و اجرای موازی ابزارها.
- ویژگی Memory (اکتبر ۲۰۲۵): امکان ذخیرهسازی زمینههای مرتبط با کاربر یا پروژه در جلسات مختلف، با کنترل کامل کاربر بر آنچه Claude به یاد میسپارد.
قابلیتهای پلتفرم توسعهدهنده شامل Agent Skills، ابزار اجرای کد (Code Execution Tool) برای اجرای امن و ایزوله Python، API فایلها، ابزار جستجوی وب، پخش ابزار دقیق (Fine-Grained Tool Streaming) و SDKهای بهبود یافته (Go، Ruby) به همراه تحلیلهای استفاده است.
ویژگیهای کلیدی Claude
- پنجره متنی بزرگ: با ظرفیت تا ۲۰۰,۰۰۰ توکن، قادر به پردازش کتابهای کامل، صفحات گسترده بزرگ یا کل پایگاههای کد در یک جلسه است.
- ورودی و استدلال چندرسانهای: پشتیبانی از متن، تصاویر (نمودار/گراف/عکس)، کد و یکپارچگی با دادههای خارجی.
- جریانهای کاری مبتنی بر ابزار: اجرای کد، آنالیز، جستجوی وب یا مدیریت جریانهای کاری شبیه عاملها با API و SDK برای توسعهدهندگان.
- حافظه و پایداری وضعیت: ذخیره و بازیابی زمینه مکالمات، جزئیات پروژه، ترجیحات کاربر و سیگنالهای تیمی برای جریان کاری مداوم.
- ویژگیهای ایمنی و حاکمیت: تشخیص تهدید پیشرفته، ثبت استفاده، دسترسی مبتنی بر نقش SDK و کنترلهای سازمانی برای استقرار.
- یکپارچگی و خودکارسازی: ارائه API برای پردازش فایل، اجرای کد، Embeddings و مهارتها، امکان ادغام در ابزارچینها، خطوط DevOps و سیستمهای مدیریت مستندات.
گزینههای قیمتگذاری و استقرار Claude
Claude از طریق وباپ رسمی، API و همچنین پلتفرمهای اصلی رایانش ابری در دسترس کاربران قرار دارد و امکان استفاده در سناریوهای فردی تا سازمانی را فراهم میکند.
برنامههای فردی
Claude چند پلن برای کاربران شخصی ارائه میدهد:
- نسخه رایگان (Free): شامل قابلیتهای پایهی چت با محدودیت در میزان استفاده و بدون دسترسی به ابزارهای پیشرفته توسعه.
- نسخه حرفهای (Pro): با افزایش سقف استفاده، فعال شدن قابلیتهایی مانند Claude Code در رابط کاربری، امکان مدیریت پروژهها و عملکرد سریعتر.
- نسخه پیشرفته (Max): مناسب کاربران حرفهای با بیشترین سطح دسترسی، امکان استفاده گسترده، دسترسی زودهنگام به قابلیتهای جدید و دسترسی کامل به ابزارهای توسعه.
برنامه های تیمی و سازمانی
برای تیمها و کسبوکارها نیز پلنهای اختصاصی در نظر گرفته شده است:
- پلن تیمی استاندارد: شامل فضای کاری مشترک، ابزارهای مدیریتی و محدودیتهای استفاده بالاتر برای همکاری تیمی.
- پلن تیمی پیشرفته: با قابلیتهای مدیریتی گستردهتر، امنیت تقویتشده، دسترسی به ابزارهای توسعه و پشتیبانی در سطح بالاتر.
- پلن سازمانی (Enterprise): با قیمتگذاری سفارشی و امکاناتی مانند احراز هویت سازمانی، کنترلهای حاکمیتی، پشتیبانی اختصاصی و امکان استقرار خصوصی برای شرکتهای بزرگ.
کسب و کار خود را با دسترسی به API هوش مصنوعی ارتقاء دهید.
✅ ارائه توکن رایگان ✅ سازگاری با OpenAI SDK ✅ دسترسی به ۲۰ مدل زبانی بزرگ
خرید سرویس هوش مصنوعی
چرا سازمان ها از دستیارهای هوش مصنوعی استفاده میکنند؟
سازمانهای مدرن در محیطهایی با پیچیدگی، سرعت و حجم داده بالا فعالیت میکنند. پیشرفتهای هوش مصنوعی باعث شده تیمهای نرمافزاری سریعتر و امنتر راهکارهای مقیاسپذیر ارائه دهند، در حالی که تیمهای محتوا، پشتیبانی و عملیات تحت فشار برای شخصیسازی تجربهها، حفظ دسترسی و مدیریت ابزارهای گسترده هستند.
دستیارهای هوش مصنوعی از ابزارهای اختیاری بهرهوری به زیرساختی ضروری تبدیل شدهاند و به عنوان توسعهدهندههای شناختی تیمهای فنی عمل میکنند، زمینهها را درک کرده، بینش تولید میکنند و جریانهای کاری تکراری را در توسعه، مستندسازی و تصمیمگیری خودکار میکنند.
- تسریع توسعه نرمافزار: دستیارهایی مانند ChatGPT، Claude و Gemini در کل چرخه توسعه نرمافزار (SDLC) از طراحی معماری تا بازبینی کد تعبیه شدهاند. استفاده از تنظیمات چندعاملی باعث ۳۵–۴۰٪ سرعت بیشتر در رفع باگها شده و استانداردهای کدنویسی و امنیت از طریق linting، بررسی آسیبپذیری و تولید تستهای واحد خودکار رعایت میشوند.
- مقیاسبندی دانش و مستندسازی: AI محتوای ایستا را به اطلاعات قابل جستجو و عملی تبدیل میکند. مدلهایی مانند Claude 3.5 و Gemini 3 با پردازش بیش از ۲۰۰,۰۰۰ توکن در یک جلسه، تحلیل کامل اسناد، قراردادها، APIها یا بازنگریها را ممکن میسازند و زمان آموزش و تحقیق را ۲۵–۴۰٪ کاهش میدهند.
- کاهش هزینههای عملیاتی و پشتیبانی: کوپایلوتهای هوشمند سطح اول پشتیبانی، دستهبندی تیکتها و اجرای خودکار Runbookها را انجام میدهند. یکپارچهسازی با ابزارهایی مانند Microsoft Copilot یا DeepSeek، پرسشهای DevOps، خلاصه رخدادها و تحلیل هشدارها را ساده کرده و بار دستی تیمهای IT و پشتیبانی را کاهش میدهد.
- تقویت تصمیمگیری و رعایت مقررات: سیستمهای هوش مصنوعی مدرن میتوانند بر داشبوردها، صفحات گسترده، لاگها و گزارشهای رعایت مقررات استدلال کنند. با ویژگیهای حاکمیتی مانند Constitutional AI در Claude یا Safety Layers در Gemini، سازمانها قابلیت ردیابی و انطباق با سیاستها را حفظ میکنند، که به صنایع تنظیمشده (مالی، بهداشت، انرژی) اجازه میدهد AI را بدون آسیب به قابلیت ردیابی یا انطباق به کار گیرند.
- پشتیبانی از چندابری و یکپارچگی ابزارها: دستیارهای هوش مصنوعی بهطور فزایندهای Cloud-native هستند و با APIها، SDKها و ابزارهای نظارتی ادغام میشوند. Copilot و Gemini افزونههایی برای VS Code، Jupyter و Google Cloud Console ارائه میدهند، در حالی که Claude از همکاری در فضای کاری و APIهای فراخوانی ابزار پشتیبانی میکند و AI را به لایهای از هوش مستمر در خطوط CI/CD، داشبوردهای مانیتورینگ و جریانهای کاری مشتری محور تبدیل میکند.
جایگزین های برتر Claude
محیط دستیارهای هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ بسیار رقابتی شده است. سازمانها اکنون به یک اکوسیستم متنوع از کوپایلوتها دسترسی دارند که برای حوزههای خاص بهینه شدهاند، از افزایش بهرهوری توسعهدهندگان و تحقیق دادهها گرفته تا خودکارسازی بازاریابی و همکاری سازمانی.
| ارائهدهنده | بهترین کاربرد | ویژگی شاخص | قیمت ماهانه |
|---|---|---|---|
| ChatGPT | استدلال چندلایه، کمک در کدنویسی و فرایندهای تحقیق | استدلال چندوجهی GPT-5، لحن تطبیقپذیر، حافظه پایدار و استفاده از ابزارها در چت | رایگان؛ دسترسی GPT-5: ۲۰ دلار در ماه |
| Gemini | تحلیل دادههای چندرسانهای و همکاری مولتیمودال | استدلال یکپارچه متن، تصویر، کد و صوت، کانتکست یک میلیون توکنی، ورودی زنده از صفحه و دوربین | رایگان؛ ۱۹.۹۹ دلار در ماه (همراه با دو ترابایت فضا و Gemini 2.5 Pro) |
| Perplexity AI | تحقیق، تحلیل مستند و بررسی صحت اطلاعات | استدلال با منبعدهی، تولید مبتنی بر RAG، راستیآزمایی دادهها | استاندارد: رایگان؛ پرو: ۲۰ دلار در ماه؛ مکس: ۲۰۰ دلار در ماه |
| Jasper | بازاریابی برندمحور و تولید محتوای خلاق | تولید محتوا با درک کانتکست، کنترل لحن، یکپارچگی کمپینها | ۶۹ دلار در ماه بهازای هر کاربر |
| Microsoft Copilot | اتوماسیون بهرهوری در ابزارهای سازمانی | دستیار یکپارچه در Office، Teams و Windows با تحلیل داده بلادرنگ | ۳۰ دلار در ماه برای هر کاربر |
| Grok | گفتوگوی بلادرنگ با درک فضای اجتماعی | لحن تطبیقپذیر، شخصیتمحور، دسترسی به دادههای زنده | ۳۰ دلار در ماه بهازای هر کاربر |
| Poe | استفاده همزمان از چند مدل و تحلیل مقایسهای | مسیریابی بین GPT، Claude و Gemini و ترکیب خروجیها | شروع از ۴.۹۹ دلار در ماه |
| DeepSeek AI | تحلیل دادهمحور و استدلال شفاف | نمایش منطق مرحلهبهمرحله، دقت عددی بالا، قابلیت تفسیر | ۰.۴۲ دلار برای هر یک میلیون توکن خروجی |
| Cursor | برنامهنویسی محاورهای برای توسعهدهندگان | آگاهی کامل از ریپازیتوری، ریفکتورینگ مکالمهای، تحلیل معماری | رایگان؛ پرو: ۲۰ دلار در ماه؛ پرو پلاس: ۶۰ دلار در ماه |
| Open WebUI | استقرار خصوصی مدلهای متنباز | کنترل کامل روی مدل، امنیت داده، توسعه با پلاگین | قیمتگذاری سفارشی |
۱. ChatGPT برای استدلال فولاستک

ChatGPT که توسط OpenAI توسعه یافته، یک دستیار پیشرفته با استدلال چندرسانهای است که قادر به تحلیل همزمان متن، کد، داده و تصاویر بوده و پاسخهایی با دقت دامنهای و عمق انسانی تولید میکند. توانایی این دستیار در تطبیق تن صدا، بهخاطر سپردن جلسات گذشته و زنجیرهسازی چند ابزار در زمان واقعی، آن را به یک همکار دیجیتال واقعی تبدیل میکند، نه صرفاً یک چتبات. حالت تفکر GPT-5 نیز استدلال انتزاعی و حل مسئله تکراری را بهویژه در تحلیل کد و سنتز تحقیق تقویت میکند.
ویژگی های کلیدی ChatGPT
- بازنگری و بهبود خودکار پاسخها از طریق چرخههای استدلال تکراری.
- حفظ حافظه پروژه برای ادامه بحثها و رفع اشکال کد در طول زمان.
- درک نمودارها، اسکرینشاتها و دستورات گفتاری بهصورت همزمان.
- فعالسازی APIها یا توابع کد در طول چت برای واکشی و پردازش دادهها در زمان واقعی.
پلن ها و سطوح دسترسی ChatGPT
ChatGPT در قالب چند پلن مختلف ارائه میشود تا نیاز کاربران عمومی تا حرفهای را پوشش دهد.
- نسخه رایگان (Free): امکان استفاده از قابلیتهای پایهی چت را فراهم میکند، اما دسترسی به مدلها و امکانات پیشرفته در این پلن محدود است.
- نسخه Plus: مناسب کاربران نیمهحرفهای که به مدلهای قدرتمندتر دسترسی دارند و میتوانند از قابلیتهایی مانند گزارشهای تحقیق عمیق و حالتهای پیشرفته تعامل استفاده کنند.
- نسخه Pro: ویژه کاربران حرفهای و سازمانی که به پیشرفتهترین مدلها، عملکرد سریعتر و دسترسی اولویتدار به قابلیتهای جدید نیاز دارند.
۲. Gemini برای همکاری چندرسانهای (Multimodal Collaboration)

Gemini که توسط Google DeepMind توسعه یافته، یک دستیار استدلال هوش مصنوعی است که برای مدیریت جریانهای کاری پیچیده و چندرسانهای طراحی شده است. این دستیار میتواند ویدئوها، پایگاههای کد، اسناد و نمودارها را در یک رشته مکالمه تحلیل کند و استدلال خود را در مراحل قابل فهم برای انسان توضیح دهد. Gemini در تفسیر چندرسانهای و سنتز زمینهای بسیار قوی است و برای حرفهایهایی که به هوش مصنوعی نیاز دارند تا ارتباط بین دادههای تصویری و متنی را در وظایف سازمانی درک کند، ایدهآل است. یکپارچگی کامل آن با اکوسیستم گسترده Google، از جمله اپلیکیشنهای Workspace، Search، YouTube و خدمات ابری، در سناریوهایی که کاربران بر ابزارهای بومی Google برای بهرهوری، تحقیق و همکاری تکیه دارند، مزیت محسوب میشود.
ویژگیهای کلیدی Gemini
- افزایش عمق استدلال متناسب با پیچیدگی وظیفه، از پاسخهای سریع تا تحلیلهای سطح تحقیق.
- تقسیم خودکار پرسشهای کاربر به زیروظایف ساختاریافته برای اجرای مطمئنتر.
- پشتیبانی از ورودیهای دوربین یا اشتراکگذاری صفحه برای حل مسائل بصری.
- تولید خلاصه استدلال برای هر خروجی پیچیده، به منظور شفافیت بیشتر.
- یادگیری الگوهای تکرارشونده اسناد یا ساختار صفحات گسترده برای پیشنهادات پیشبینیکننده.
پلنها و سطوح دسترسی Gemini
Gemini در قالب چند پلن مختلف ارائه میشود که از کاربران عمومی تا حرفهای را پوشش میدهد.
- نسخه رایگان (Free): امکان استفاده از قابلیتهای پایه را فراهم میکند، اما با محدودیت در میزان استفاده و دسترسی به مدلهای پیشرفته.
- نسخه AI Pro: مناسب کاربرانی که به فضای ذخیرهسازی بیشتر و دسترسی به مدلهای قدرتمندتر Gemini نیاز دارند و استفادهی حرفهایتری از این ابزار دارند.
- نسخه AI Ultra: پیشرفتهترین پلن Gemini که دسترسی کامل به مدلها و قابلیتهای سطح بالا را برای کاربران حرفهای و سازمانی فراهم میکند.
- برای پروژههایی با بار کاری لبهای یا خطوط ML جمعوجور، راهنمای ما نشان میدهد که Nano-Banana چگونه مصرف حافظه، همزمانی و تراکم محاسباتی را بهینه میکند.
۳. Perplexity AI برای تحلیل مبتنی بر منابع معتبر

Perplexity AI یک دستیار مکالمهای مبتنی بر جستوجو است که با تمرکز بر دقت بالا و شفافیت اطلاعات طراحی شده است. برخلاف بسیاری از ابزارهای هوش مصنوعی که صرفاً به استنتاج مدل تکیه میکنند، Perplexity از ترکیب استدلال مدلهای زبانی بزرگ با روش تولید تقویتشده با بازیابی اطلاعات (RAG) استفاده میکند.
نتیجه این رویکرد، تجربهای از چت است که پاسخهایی کوتاه، مستند و همراه با ارجاع به منابع معتبر ارائه میدهد و به کاربران کمک میکند تصمیمهایی آگاهانه، قابل بررسی و قابل اعتماد بگیرند.
ویژگی های کلیدی Perplexity AI
- درج خودکار لینک منابع اصلی در تمامی پاسخهای مرتبط
- بازنویسی هوشمند پرسش کاربر با استفاده از تکنیک Query Fan-out (تقسیم پرسش اولیه به چند زیرپرسش مرتبط برای بازیابی داده غنیتر)
- سازماندهی اطلاعات بازیابیشده در قالب نقشههای موضوعی ساختارمند
- امکان جستوجوی دامنهمحور (مانند علمی، مالی و فناوری) با رتبهبندی مرتبطتر نتایج
- ترکیب دادهها از چندین منبع و تبدیل آنها به روایتهای کوتاه و مبتنی بر شواهد
پلن ها و سطوح دسترسی Perplexity AI
Perplexity AI پلنهای متنوعی برای کاربران فردی و سازمانی ارائه میدهد که متناسب با سطح استفاده، از پژوهشهای ساده تا کاربردهای حرفهای و سازمانی را پوشش میدهد.
پلنهای فردی
- Standard (استاندارد): نسخه رایگان Perplexity که شامل دسترسی به تاریخچه جستوجو، امکان آپلود پایه فایل و انجام پژوهش در سطح عمومی است.
- Perplexity Pro (پرو): مناسب کاربران حرفهای که به جستوجوی پیشرفتهتر، دسترسی به مدلهای قدرتمند هوش مصنوعی، آپلود فایل بیشتر و قابلیتهایی مانند تولید تصویر و ویدیو نیاز دارند.
- Perplexity Max (مکس): پیشرفتهترین پلن فردی که دسترسی گسترده به قابلیتهای آزمایشگاهی، مدلهای جدید قبل از انتشار عمومی و پشتیبانی در سطح بالاتر را فراهم میکند.
- Education Pro (نسخه آموزشی): ویژه دانشجویان و محیطهای آموزشی که شامل حالت مطالعه، دسترسی گسترده به منابع پژوهشی و امکانات پیشرفته برای تحقیقات آکادمیک است.
پلنهای سازمانی (Enterprise)
- Pro سازمانی: مناسب تیمها و شرکتها با قابلیتهایی مانند مدیریت پیشرفته کاربران، سقف بالاتر آپلود و پشتیبانی اختصاصی.
- Max سازمانی: سطح بالای سازمانی که شامل دسترسی کامل به قابلیتهای آزمایشگاهی، امکانات امنیتی پیشرفته، منابع بیشتر و دسترسی زودهنگام به ویژگیهای جدید است.
۴. Jasper برای بازاریابی برندمحور

Jasper AI یک دستیار هوش خلاق است که بهطور اختصاصی برای تولید محتوای کنترلشده بر اساس هویت برند و اتوماسیون بازاریابی طراحی شده است. Jasper برخلاف دستیارهای مکالمهای عمومی که تاکنون بررسی کردیم، بهعنوان یک همکار هدفمحور عمل میکند و با یادگیری لحن، سبک نگارش و اهداف کمپینها، خروجیهایی هماهنگ با استراتژی برند تولید میکند.
این ابزار با استفاده از 嵌هسازیهای زمینهای (Contextual Embeddings)، پیامهایی سازگار با هویت برند را در کانالهای مختلف ایجاد میکند؛ در عین حال، خلاقیت را در چارچوب دستورالعملهای سبکی تعریفشده توسط کاربر حفظ کرده و از انطباق محتوا با استانداردهای حاکمیت محتوایی (Content Governance) اطمینان حاصل میکند.
ویژگی های کلیدی Jasper
- یادگیری و بازتولید دقیق لحن و صدای اختصاصی هر سازمان بر اساس دادههای ورودی
- حفظ انسجام لحن و دستورالعملهای سبکی در تعاملات مختلف و جلسات متعدد
- شناسایی ناهماهنگیهای سبکی و ویرایش خودکار خروجی برای تطبیق با هویت برند
- امکان استفاده از نقشهای مختلف دستیار (مانند کپیرایتر، استراتژیست و ویراستار) برای جریانهای کاری متنوع
- تحلیل دادههای کمپین یا بریفهای بازاریابی و پیشنهاد نسخههای متنی جایگزین همراه با پیشبینی عملکرد
پلن ها و سطوح دسترسی Jasper
Jasper پلنهای ساده و متمرکزی ارائه میدهد که بیشتر برای تولید محتوا و استفادههای بازاریابی طراحی شدهاند.
- Pro (پرو): مناسب کاربران حرفهای که به ابزارهای پیشرفته تولید محتوا، قابلیتهای تیمی پایه و امکانات شخصیسازی نیاز دارند.
- Business (سازمانی): ویژه تیمها و سازمانها با قیمتگذاری سفارشی که شامل امکانات مدیریتی، یکپارچهسازی با ابزارهای سازمانی و پشتیبانی اختصاصی است.
۵. Microsoft Copilot برای اتوماسیون بهرهوری

Microsoft Copilot یک دستیار هوش مصنوعی است که بهصورت یکپارچه و زمینهمحور در محیطهای روزمره بهرهوری اکوسیستم مایکروسافت (از جمله Word، Excel و Teams) فعالیت میکند. برخلاف رابطهای چت مستقل، Copilot با استفاده از دادههای گراف سازمانی (Organizational Graph) قصد کاربر را تفسیر کرده، ارتباط میان اپلیکیشنها را برقرار میکند و خروجیهایی مانند خلاصههای هوشمند، گزارشها و برنامههای کاری تولید میکند.
رفتار این دستیار بیشتر بر اتوماسیون وظایف، حفظ زمینه تعامل و استدلال ساختارمند تمرکز دارد، نه صرفاً مکالمه عمومی.
ویژگی های کلیدی Microsoft Copilot
- تحلیل محتوای داخل اسناد و بین اپلیکیشنها برای شخصیسازی پاسخها
- تبدیل دستورات زبان طبیعی به توالیهای ساختارمند از وظایف اجرایی
- جستوجوی بلادرنگ در پایگاههای داده سازمانی، صفحات گسترده و متن جلسات
- تولید خودکار خلاصه نکات کلیدی، تصمیمها و اقدامات پس از جلسات یا ویرایش اسناد
- تنظیم خودکار سبک نگارش (رسمی، تحلیلی یا محاورهای) بر اساس ترجیحات کاربر یا نوع فایل
پلن ها و سطوح دسترسی Microsoft Copilot
Microsoft Copilot بهصورت یک سرویس مکمل در اکوسیستم Microsoft 365 ارائه میشود و بیشتر برای کاربران سازمانی و محیطهای کاری طراحی شده است.
- Microsoft 365 Copilot: پلن اصلی Copilot که دسترسی مستقیم به قابلیتهای هوش مصنوعی در ابزارهایی مانند Word، Excel، PowerPoint و Outlook را فراهم میکند.
- Microsoft 365 Business + Copilot: نسخهی سازمانیتر که علاوه بر قابلیتهای Copilot، شامل دسترسی به مجموعه گستردهتری از اپلیکیشنهای Microsoft 365 و امکانات مدیریتی برای تیمها و کسبوکارها است.
۶. Grok برای استدلال مکالمه ای بلادرنگ

Grok که توسط شرکت xAI توسعه داده شده، یک دستیار هوش مصنوعی است که هوش مکالمهای را با استدلال بلادرنگ روی دادههای اجتماعی و تحلیلی ترکیب میکند. این ابزار قادر است همزمان وارد گفتوگوهای زمینهمحور و آگاه از نظر و احساس شود و در عین حال وظایف واقعی مانند تحلیل داده، محاسبات و تولید محتوای خلاق را نیز انجام دهد.
شخصیت دستیار Grok بهصورت هدفمند صریح، منعطف و تطبیقپذیر طراحی شده است؛ بهطوری که میتواند رویدادهای روز را تحلیل کند، تغییر لحن یا شوخطبعی را درک کند و پاسخهایی ارائه دهد که با زمینه کاربر همراستا باشند، نه بر اساس قالبهای از پیشتعریفشده و خشک.
این رویکرد بهصورت ملموس در آواتارهای سهبعدی هوشمند Ani و Valentine دیده میشود؛ کاراکترهایی که از طریق صدا یا متن با کاربر تعامل دارند و هرکدام شخصیت متمایزی را بازنمایی میکنند. این آواتارها نشاندهنده توان Grok در ایجاد تنوع احساسی و سبکی عمیق در تعاملات انسانیگونه هستند.
ویژگی های کلیدی Grok
- اتصال به جریانهای داده زنده (مانند X / Twitter) برای ارائه تحلیلهای بهروز؛ کاربران حتی میتوانند مستقیماً در یک رشته گفتگو Grok را منشن کنند تا توضیح یا تفسیر بلادرنگ دریافت کنند (قابلیتی که هنوز در تعداد کمی از دستیارها وجود دارد).
- تطبیق لحن پاسخ با جریان مکالمه (تحلیلی، خودمانی یا شوخطبعانه).
- اصلاح فرضیات در طول گفتگو برای حفظ انسجام منطقی.
- حافظه پایدار در چندین جلسه و استنتاج ترجیحات کاربر.
- توانایی تحلیل تصاویر یا میمها برای درک احساس و معنا.
پلن ها و سطوح دسترسی Grok
Grok برای کاربران حرفهای و سازمانی، پلنهای متناسب با نیازهای مختلف ارائه میدهد و بیشتر در حوزه دستیارهای تعاملی و تحلیل تجربه کاربری هوش مصنوعی کاربرد دارد.
- Grok Business: مناسب کاربران حرفهای و تیمهای کوچک که به قابلیتهای پیشرفته تعامل و پشتیبانی هوش مصنوعی نیاز دارند.
- Enterprise (سازمانی): ویژه سازمانها و کسبوکارهای بزرگ با قیمتگذاری سفارشی و امکانات مدیریتی و امنیتی گسترده، متناسب با نیازهای هر شرکت.
۷. Poe برای تحلیل مقایسه ای

Poe بهعنوان یک هاب دستیار مکالمهای چندمدلی عمل میکند و امکان دسترسی همزمان به چندین مدل هوش مصنوعی (از جمله GPT-4، Claude و Gemini) را از طریق یک رابط هوشمند واحد فراهم میسازد. توان اصلی Poe در هماهنگسازی پاسخها، تشخیص مناسبترین مدل برای هر وظیفه و مسیریابی هوشمند پرسشها نهفته است.
حالت دستیار Poe با یادگیری اهداف کاربر، ایجاد پیوستگی میان گفتگوها و مقایسه خروجیهای استدلالی مدلهای مختلف، تجربهای از همکاری میان چند مدل هوش مصنوعی را شکل میدهد که میتوان آن را نوعی متا-هوش مصنوعی (Meta-AI) دانست.
ویژگی های کلیدی Poe
- امکان ساخت جریانهای پرامپت قابل استفاده مجدد (Bots) که بدون نیاز به بازنویسی منطق، روی هر مدل پشتیبانیشده اجرا میشوند.
- پشتیبانی از پرامپتدهی زنجیرهای (Sequential Prompting)؛ بهطوری که خروجی یک مدل بهعنوان ورودی مدل دیگر استفاده میشود و یک خط استدلال ترکیبی ایجاد میکند.
- امکان آپلود اسناد یا دیتاست و اتصال آنها به باتهای مشخص، تا چند مدل مختلف بتوانند به یک زمینه مشترک ارجاع دهند.
- قابلیت یکپارچهسازی محیط چندمدلی Poe با ابزارهای داخلی توسعهدهندگان، داشبوردها یا اسکریپتهای اتوماسیون.
- امکان ادغام در اپلیکیشنها برای طراحی دستیارهای سفارشی چندمدلی.
پلن ها و سطوح دسترسی Poe
Poe چندین گزینه دسترسی برای کاربران فردی و توسعهدهندگان ارائه میدهد تا از ابزارهای هوش مصنوعی در پروژهها و تعاملات روزمره بهرهمند شوند.
پلن پایه: امکان استفاده از قابلیتهای اصلی Poe با دسترسی محدود، مناسب کاربران عمومی و تازهکار.
دسترسی API و امکانات افزوده: برای توسعه دهندگان و تیمهایی که به استفاده گسترده از API نیاز دارند، امکان افزودن ظرفیت بیشتر و دسترسی به قابلیتهای پیشرفته فراهم شده است.
۸. DeepSeek AI برای استدلال داده محور

DeepSeek AI یک دستیار تحلیلی است که بهطور تخصصی برای تفسیر داده، توضیح مدلها و استخراج بینشهای کمی طراحی شده است. برخلاف اغلب دستیارهای مکالمهای عمومی، DeepSeek برای عمق فنی بهینهسازی شده و توانایی بالایی در تحلیل منطق کد، خروجی شبیهسازیها و دادههای عددی پیچیده دارد.
این ابزار بهطور گسترده در محیطهای پژوهشی و تحلیل سازمانی (Enterprise Analytics) استفاده میشود؛ جایی که شفافیت در استدلال، قابلیت توضیحپذیری و تفسیر خطا اهمیت حیاتی دارد.
ویژگی های کلیدی DeepSeek AI
- تحلیل دیتاستهای ساختاریافته همراه با توضیح مرحلهبهمرحله
- توضیح پیشبینیهای یادگیری ماشین، اهمیت ویژگیها (Feature Importance) و همبستگیها به زبان ساده
- خواندن و تفسیر اسکریپتها و پیشنهاد منطق بهینهتر یا روشهای بهتر مدیریت داده
- تضمین همراستایی منطقی و عددی در خروجیهای ریاضی و آماری
- شناسایی و تحلیل پویا خطاهای کد یا مدل در حین اجرا
پلن ها و سطوح دسترسی DeepSeek AI
DeepSeek AI بر اساس حجم استفاده از توکنها و نوع پردازش، پلنهای مختلفی ارائه میدهد که برای کاربران حرفهای و توسعهدهندگان مناسب است.
- پردازش پایه: امکان استفاده از توکنها برای پاسخهای سریع و پردازش معمول، مناسب کاربران با نیازهای روزمره.
- پردازش پیشرفته: شامل پردازش توکنها با اولویت بالاتر و پاسخهای دقیقتر، مناسب پروژههای حرفهای و تحلیلهای پیچیده.
- پردازش خروجی گسترده: برای کاربرانی که نیاز به تولید داده یا پاسخهای حجیم دارند، دسترسی به منابع بیشتر و قابلیتهای پیشرفته فراهم است.
DeepSeek با استفاده مجدد از زمینههای پردازششده قبلی، هزینه را کاهش میدهد. زمانی که ورودی شما با توکنهای اخیر همپوشانی داشته باشد، سیستم از محاسبات کششده استفاده میکند (Cache Hit) که هزینه بسیار کمتری دارد. اما در صورت ورودی جدید یا منحصربهفرد، پردازش کامل انجام میشود (Cache Miss).
سناریوهایی که از قالبهای تکرارشونده، پرامپتهای سیستمی ثابت یا مکالمات چندمرحلهای استفاده میکنند، بیشترین بهره را از Cache Hit میبرند و در نتیجه پاسخ سریعتر و هزینه کمتر خواهند داشت.
۹. Cursor برای برنامه نویسی محور توسعه دهنده

Cursor یک دستیار مکالمهای مختص کدنویسی است که بهصورت ویژه برای فرایندهای توسعه Full-Stack و هوش مصنوعی طراحی شده است. برخلاف کوپایلوتهای سنتی، Cursor امکان گفتوگوی طبیعی به زبان ساده را برای توسعهدهندگان مستقیما داخل IDE فراهم میکند و اجازه میدهد منطق کد، تصمیمات معماری و مدیریت وابستگیها بهراحتی بحث و تحلیل شوند.
این دستیار با درک کامل کانتکست سطح ریپازیتوری، بهصورت خودکار فایلها و ماژولها را نقشهبرداری میکند و امکان استدلال یکپارچه و جامع روی پروژههای بزرگ را فراهم میآورد.
ویژگی های کلیدی Cursor
- تحلیل و استدلال روی کل ریپازیتوری، نه فقط فایلهای باز
- اجرای تغییرات چندفایلی از طریق گفتوگوی هدایتشده
- ارزیابی الگوهای معماری و پیشنهاد جایگزینهای مقیاسپذیر
- ردیابی خطاهای منطقی یا وابستگیها در ماژولها
- شناسایی نسخههای کتابخانه و بهروزرسانی خودکار سینتکس کد
پلن ها و سطوح دسترسی Cursor
Cursor برای کاربران تازهکار تا حرفهای، پلنهای متنوعی ارائه میدهد که امکان استفاده از عاملها (Agent) و مدلهای هوش مصنوعی مختلف را فراهم میکند.
Hobby (تازهکار): نسخه رایگان برای شروع، شامل محدودیت در تکمیل تبها و استفاده از عاملها، مناسب کاربران جدید و آزمایشی.
Pro (حرفهای): امکانات پیشرفتهتر شامل تکمیل نامحدود تبها، استفاده گستردهتر از عاملها و دسترسی به پنجره کانتکست بزرگتر برای پروژههای حرفهای.
Pro+: دسترسی گسترده به مدلهای مختلف OpenAI، Claude و Gemini برای کاربرانی که به چند مدل همزمان نیاز دارند.
Ultra: سطح پیشرفته برای کاربران حرفهای و سازمانی که استفاده حداکثری از تمام مدلها و دسترسی اولویتدار به قابلیتهای جدید را میخواهند.
۱۰. Open WebUI برای استقرار متن باز

Open WebUI یک رابط دستیار هوش مصنوعی متنباز است که به کاربران کنترل کامل بر دستیارهای مکالمهای خود را میدهد. این ابزار با مدلهای زبانی بزرگ محلی یا میزبانیشده مانند Llama 3، Mistral یا DeepSeek ارتباط برقرار میکند و به سازمانها اجازه میدهد دستیارهای هوش مصنوعی کاملاً خصوصی را در محیطهای امن اجرا کنند.
این دستیار میتواند فایلها را مدیریت کند، ورودیهای چندرسانهای را تفسیر کند و با APIهای داخلی یکپارچه شود، و در عین حال انعطافپذیری سازمانی در سطح Enterprise را بدون اشتراکگذاری داده با منابع خارجی ارائه دهد.
ویژگی های کلیدی Open WebUI
- امکان ایجاد ابزارهای دستیار سفارشی برای جریانهای کاری کد، داده یا اسناد
- حفظ امن تاریخچه مکالمات محلی برای استدلال مداوم و پایدار
- پذیرش تصاویر، PDF و قطعات کد برای پاسخهای زمینهمحور
- ذخیره تمام مکالمات و embeddingها در محیط کاربر
پلن ها و سطوح دسترسی Open WebUI
Open WebUI برای سازمانها و تیمهای بزرگ، پلنهای سفارشی ارائه میدهد که میتوانند متناسب با نیازهای هر سازمان از نظر امکانات مدیریتی، امنیت و قابلیتهای پیشرفته هوش مصنوعی تنظیم شوند.
نتیجه گیری
جایگزینهای Claude مانند ChatGPT، Gemini، Perplexity و Jasper نشان میدهند که دستیارهای هوش مصنوعی میتوانند جریانهای کاری پیچیده را ساده کرده، تحلیل دادهها و مستندسازی را تسریع کنند و بهرهوری تیمها را افزایش دهند. پلنهای رایگان امکان آزمایش اولیه فراهم میکنند و نسخههای حرفهای و سازمانی قابلیتهای پیشرفته و عملکرد بهینه ارائه میدهند. این ابزارها سازمانها را قادر میسازند تصمیمهای مبتنی بر داده بگیرند و پروژهها را با سرعت و دقت بیشتری پیش ببرند.
سوالات متداول
بهترین جایگزین های Claude در سال ۲۰۲۶ کدامند؟
از جمله بهترین جایگزینها میتوان به ChatGPT (GPT-5)، Gemini 3، Perplexity AI و Microsoft Copilot اشاره کرد که هرکدام در زمینههای استدلال، همکاری و اتوماسیون خلاقانه، برای کاربران سازمانی و فردی مزایای متفاوتی ارائه میدهند.
کدام جایگزین ها توانمندی استدلال بهتری دارند؟
در حال حاضر ChatGPT (GPT-5) و Gemini 3 در استدلال عمیق، تحلیل چندرسانهای و درک کانتکست طولانی پیشتاز هستند. همچنین DeepSeek AI در محیطهای تحلیلی به دلیل شفافیت و قابلیت توضیح استدلال، برجسته است.
آیا جایگزین های رایگان Claude برای استفاده روزمره وجود دارد؟
بله؛ ابزارهایی مانند Perplexity AI، Poe، Grok و Open WebUI دارای پلن رایگان هستند که برای پژوهش روزمره، پرسش و پاسخ و وظایف بهرهوری مناسباند، هرچند قابلیتهای پیشرفته معمولاً به اشتراک پولی نیاز دارند.
بهترین دستیار هوش مصنوعی برای پژوهش و نگارش کدام است؟
Perplexity AI برای پژوهش و ارائه پاسخهای مستند بلادرنگ مناسب است، در حالی که ChatGPT و Jasper AI برای نگارش خلاقانه، گزارشهای ساختاریافته و مستندسازی فنی بهترین عملکرد را دارند.
Claude در مقایسه با ChatGPT و Gemini چگونه است؟
در حالی که Claude 3.5 بر گفتوگوی امن و زمینهمحور تمرکز دارد، ChatGPT (GPT-5) قدرت تولید کد و یکپارچهسازی پلاگین قویتری ارائه میدهد و Gemini 3 جامعترین استدلال چندرسانهای (متن، تصویر و داده) را فراهم میکند.
کدام دستیار های هوش مصنوعی مشابه Perplexity، منابع و ارجاعات ارائه میدهند؟
علاوه بر Perplexity AI، ابزارهایی مانند Gemini 3 و ChatGPT (از طریق Browse with Bing) پاسخهای مستند و با منبع ارائه میدهند که شفافیت و اعتماد به خروجیها را افزایش میدهد.
آیا جایگزین های Claude متن باز هم وجود دارند؟
بله؛ Open WebUI کاملا متنباز است و امکان میزبانی خصوصی مدلها را فراهم میکند. علاوه بر آن، DeepSeek AI و چندین دستیار مبتنی بر LLaMA نیز چارچوبهای متنباز برای استقرار سفارشی ارائه میدهند.